Skip to main content

Tarbiyya A Wajen Malaman Shi’a, Musamman A Mahangar Falsafar Tarbiyya Da Akhlāq A Fikirar Ahlul Bayt (a.s).

Tarbiyya A Wajen Malaman Shi’a, Musamman A Mahangar Falsafar Tarbiyya Da Akhlāq A Fikirar Ahlul Bayt (a.s).

Tarbiyya tana nufin tsari na ilmantarwa da gina ɗan adam don isa zuwa ga kamala (Samun yardan Allah ) – wato kai mutum zuwa matakin da Allah Yake so, ta hanyar gyara Aƙida, ladubba, da halaye, da kuma shiryar da zuciya zuwa ga Ubangiji (Mahalicci).

🔹 Ma’anar “Tarbiyya” A Harshen Shi’a:

Kalmar "Tarbiyya" tana nufin: "Nuna kulawa da gina mutum daga matakin ƙanƙanta zuwa manyanta, tare da ci gaba da tsare shi a kowane mataki na ci gaba – har ya kai ga kamala (Samun yardan Allah).

Saboda haka, tarbiyya a mahangar Shi'a ba kawai koyar da ilimi ba ce, amma gyaran ruhi ne, halayya, da tunani, bisa koyarwar Qur’ani da Ahlul Bayt (a.s).

Mahimmancin Tarbiyya A Makarantar Ahlul Bayt (a.s):

1. Tarbiyyar Imani:
Tarbiyyantar da mutum a kan gaskata da kaɗaita Allah (tawhīd), Ma’ad (Makoma ƙiyama), Annabta, da Imama. Wannan shi ne tushen tarbiyya.

2. Tarbiyyar Akhlaqi (Halaye):
Gyaran zuciya da rayuwa bisa ga kyawawan halaye irin su: Tawakkali, Hakuri, Tsoron Allah, Kame kai daga sha'awa.

3. Tarbiyyar Siyasa Da Al’umma:
Shi'a suna kallon cewa mutum ba wai ya kula da kansa kawai ba, har ma da al’umma. Tarbiyya tana ƙunshe da: ƙiyayya da zalunci, ƙaunar adalci, Ƙarfafa al'umma kan tafarki na gaskiya (wilāyah).

🧠 Mahangar Malamai:

◾ Ayatollah Misbah Yazdi (QS) Ya bayyana cewa: "Tarbiyya a fahimtar Shi'a tana da alaka da neman kamala ta zahiri da baɗini. Ba wai koyon ilimi kadai ba ne, sai an haɗa da gyaran ruhi."

◾ Allama Tabataba’i (QS): Yana kallon cewa hakikanin tarbiyya ita ce fitar da mutum daga duhu zuwa haske, bisa ma'anar nur da aka ambata a cikin Al-Qur’ani (Surat an-Nūr: 35).

📖 Misalai daga Hadisan Ahlul Bayt (a.s):

Imam Ali (a.s) ya ce: "Addini tarbiyya ne."

Imam Ja’far al-Sadiq (a.s) ya ce: "Ku tarbiyantar da ‘ya’yanku bisa soyayyar Ahlul Bayt."

Tsarin Tarbiyya a Makarantar Shi'a:

1. Al-Qur’ani – shine tushen farko.

2. Sunnah da Hadisai – tafsirin Qur’ani da shiriya.

3. Al-aƙlu (hankali) – don fahimtar komai da kyau, da ganin shi kar a yadda yake.

4. Wilayah – jagoranci da bin masu tsarki Ma'asumai (AS).

Kammalawa:
Tarbiyya a wajen malaman Shi'a tsari ne na koyarwa da gina mutum bisa ga tsarin Allah da koyarwar Ahlul Bayt (a.s). Ita ce hanyar gina mutum cikakke – da akida, da hali, da tunani, da aiki. Wannan tarbiyya tana da manufa guda: kusantar da mutum zuwa ga Allah, da raya rayuwa bisa gaskiya da adalci.

Ya Allah Ka Bamu Ikon Siffatuwa Da Tarbiyya Irin Yadda Kake So.
29 May 2025,
Emran Darussalam

Comments

Popular posts from this blog

Daren Nisfu Sha’aban

Daren Nisfu Sha’aban Mai girma da ɗaukaka yana cewa: (Ku yi gaggawa zuwa ga gafarar Ubangijinku da Aljanna wacce fādinta ya kai sammai da ƙasa, wacce aka tanadar wa masu tsoron Allah) Aali Imran: 133. Sheikh Ṣaduq ya rawaito da ingantaccen isnadi daga Hariz as-Sijistani daga Zurara bin A‘yun, ya ce: Na tambayi Abu Ja‘afar (A.S) cewa: Me zaka ce game da daren Nisfu Sha’aban? Sai ya ce: “Allah Maɗaukaki yana gafarta wa halittunsa a wannan daren fiye da adadin gashin awakin ƙabilar Kalbiy, kuma Allah Maɗaukaki yana saukar da mala’ikunSa zuwa saman duniya da kuma ƙasa a Makka.” Kuma an rawaito da isnadi mai inganci daga Hasan bin Faḍḍal, ya ce: Na tambayi Ali bin Musa ar-Riḍa (A.S) game da daren nisfu Sha’aban, sai ya ce: “Dare ne da Allah ke ‘yantar da wuyoyi daga wuta, kuma Yana gafarta manyan zunubai.” Sannan ya ce: “Ku yawaita ambaton Allah Maɗaukaki, da neman gafara da yin addu’a a cikinsa, domin mahaifina (A.S) yana cewa: Addu’a a wannan daren karɓaɓɓiya ce.” Kuma an rawaito daga al-...

Ɗalibin Ilimi Ga Abin Koyi Nan.

Ɗalibin Ilimi Ga Abin Koyi Nan. A lokacin da Sayyid Muhammad Baƙir Sadr yake neman ilimi Ƙanwarsa Bintul Hudah tace: "Na kasance tare da ɗan'uwana a wancan lokacin muna tattara kuɗin da muke samu, koda kuwa kaɗan ne, sai Sayyid ya sayi littafi da su, mu karanta mu fahimta. Daga baya sai ya sayar da littafin domin ya sayi wani. Haka muka ci gaba da rayuwa bayan hijirarmu zuwa Najaf al-Ashraf" - Amma daga ƙarshe mai ya faru? Ilimin shi Sayyid Muhammad Baƙir Sadr (QS) da rubuce rubucen shi sun gajiyar da masu bincike, saboda duk wani mai ilimi da ya karanta littattafansa sai ya jinjina masa, ga kaɗan daga shaidan manyan Malaman Shi'a a kansa: - Ayatullah Al-ʿUzma Sayyid Abul Qasim Al-Khuʾi (QS) yace: "Lallai Najaful Ashraf tana alfahari da Sayyid Muhammad Baqir al-Sadr. Lallai Allah Maɗaukaki Ya bai wa wannan Sayyid abin da bai ba wa wani ɗalibina ba." - Sayyid Ruhullah Al-Musawi Al-Khumaini (QS) yace: "Sayyid Muhammad Baqir Sadr yana daga cikin fitattun M...

AYYUKAN DAREN FARKO NA WATAN RAJAB

Ayyukan daren farko na watan Rajab: 1– Wanka (Gusl): An rawaito daga Manzon Allah (SAW) cewa: “Duk wanda ya samu watan Rajab, ya yi wanka a farkonsa, tsakiyarsa da ƙarshensa, zai fita daga zunubansa kamar ranar da mahaifiyarsa ta haife shi.” 2– Raya daren (ibada a daren): Wannan na daga cikin darare huɗu da ake ƙarfafa mustahabbancin rayar da su. An rawaito daga Abu Abdullahi (AS), daga mahaifinsa, daga kakansa, daga Ali (AS) cewa ya ce: “Yana so ya keɓe kansa a darare huɗu cikin shekara: daren farko na Rajab, daren tsakiyar Sha’aban, daren Idin Fitr, da daren Idin layya.” 3– Addu’a lokacin ganin jinjirin wata: اللّهُمَّ أَهِلَّهُ عَلّيْنا بالأمْنِ وَالإيْمانِ وَالسَّلامَةِ وَالإسْلامِ رَبِّي وَرَبُّكَ الله عَزَّ وَجَلَّ. Kuma Manzon Allah (SAW) idan ya ga jinjirin Rajab yana cewa: اللّهُمَّ بارِكْ لَنا فِي رَجَبٍ وَشَعْبانَ وَبَلِّغْنا شَهْرَ رَمَضانَ وَأَعِنَّا عَلى الصِيامِ وَالقِيامِ وَحِفْظِ اللّسانِ وَغَضِّ البَصَرِ وَلا تَجْعَلْ حَظَّنا مِنْهُ الجُوعَ وَالعَطَشَ. Sal...